Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Το μάθημα εισάγει στην πληροφορική υγείας: πώς τα δεδομένα γίνονται πληροφορία και γνώση (μοντέλο DIKW) και πώς αυτό στηρίζει την τεκμηριωμένη πράξη στη διαιτολογία και σε όλα τα επαγγέλματα υγείας. Καλύπτει τα διεθνή συστήματα ταξινόμησης και κωδικοποίησης (ICD-10, ICD-11, SNOMED CT), τις μεθόδους ανάλυσης και την ποιότητα των δεδομένων, τα πληροφοριακά συστήματα νοσοκομείων και τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, τις διεπαφές και τη χρηστικότητα, την ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων, την τηλεϊατρική και την κινητή υγεία (mHealth), την ιατρική απεικόνιση (DICOM, PACS, DEXA) και την υποστήριξη κλινικών αποφάσεων.

Εξετάζει επίσης τι αλλάζει σε έναν οργανισμό υγείας όταν μπαίνει ένα πληροφοριακό σύστημα, και τα ζητήματα ποιότητας, ασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR) και τεχνητής νοημοσύνης. Σε όλο το εξάμηνο η έμφαση είναι στη διατροφική φροντίδα και στη συνεργασία του διαιτολόγου με τους άλλους επαγγελματίες υγείας.

Το μάθημα οργανώνεται σε τέσσερις ενότητες και την επανάληψη:

• Εισαγωγή: βασικές έννοιες της πληροφορικής υγείας, ταξινομήσεις και κωδικοποίηση.
• Ανάλυση Δεδομένων: συλλογή, ποιότητα και προστασία δεδομένων, περιγραφική στατιστική.
• Συστήματα & Γνώση: πληροφοριακά συστήματα νοσοκομείων, ηλεκτρονικός φάκελος υγείας, διεπαφές και χρηστικότητα, ανταλλαγή δεδομένων και τηλεϊατρική, ιατρική απεικόνιση, αναπαράσταση γνώσης και υποστήριξη αποφάσεων.
• Οργανωσιακά: οργανωσιακός αντίκτυπος και διαχείριση αλλαγής, ποιότητα, ασφάλεια, GDPR και μελλοντικές τάσεις.
• Επανάληψη: σύνθεση του εξαμήνου και προετοιμασία για την εξέταση.

Οι διαλέξεις και τα εργαστήρια κάθε ενότητας βρίσκονται μέσα στην αντίστοιχη θεματική ενότητα του μαθήματος.

Διδάσκοντες

Δρ Σταύρος Πιτόγλου, pitoglou@hua.gr

• Το email απαντιέται εντός 48 ωρών.
• Απορίες που αφορούν πολλούς γράφονται στις «Συζητήσεις» του μαθήματος, ώστε να βλέπουν όλοι την απάντηση.
• Ώρες γραφείου: θα ανακοινωθούν.

Μαθησιακοί στόχοι

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

Γνώση και κατανόηση

• ορίζουν την πληροφορική υγείας και να εξηγούν τη σημασία της,
• περιγράφουν τις βασικές έννοιες: δεδομένα, πληροφορία, γνώση, σοφία,
• κατανοούν τα διεθνή πρότυπα και τις ταξινομήσεις στις επιστήμες υγείας,
• εξηγούν τη δομή και τη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων υγείας.

Δεξιότητες ανάλυσης

• αναλύουν δεδομένα υγείας με βασικές στατιστικές μεθόδους,
• αξιολογούν την ποιότητα και την αξιοπιστία πληροφοριακών συστημάτων,
• κρίνουν την καταλληλότητα τεχνολογιών για διαφορετικά πλαίσια φροντίδας.

Πρακτικές ικανότητες

• χρησιμοποιούν πληροφοριακά συστήματα για την τεκμηρίωση της φροντίδας,
• εφαρμόζουν λογισμικό διατροφικής ανάλυσης,
• αναζητούν και αξιολογούν πληροφορίες υγείας στο διαδίκτυο,
• χειρίζονται ηλεκτρονικό φάκελο υγείας.

Διεπαγγελματικές ικανότητες

• συνεργάζονται με άλλους επαγγελματίες μέσω κοινών συστημάτων,
• επικοινωνούν αποτελεσματικά με τυποποιημένη ορολογία,
• συμμετέχουν σε ομάδες φροντίδας με την υποστήριξη της τεχνολογίας.

Ηθική και επαγγελματισμός

• εφαρμόζουν τις αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR),
• αναγνωρίζουν ηθικά διλήμματα στη χρήση τεχνολογίας υγείας,
• τηρούν δεοντολογικές αρχές στην ψηφιακή φροντίδα.

Διά βίου μάθηση

• αναγνωρίζουν την ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση στην πληροφορική,
• παρακολουθούν και αξιολογούν νέες τεχνολογικές εξελίξεις,
• προσαρμόζονται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας.

Μέθοδοι διδασκαλίας

Το μάθημα γίνεται κάθε Δευτέρα, από τις 19/10/2026 έως τις 11/01/2027.

• Διάλεξη: 14:00-15:00, για όλο το τμήμα. Τη Δευτέρα 19/10 γίνονται οι Διαλέξεις 1 και 2, 14:00-16:00, χωρίς εργαστήριο.
• Εργαστήριο: μία ώρα την εβδομάδα, σε δύο ομάδες (Α και Β) που εναλλάσσονται στις 15:00 και στις 16:00. Η ομάδα που ξεκινά στις 15:00 τη μία Δευτέρα ξεκινά στις 16:00 την επόμενη.
• Εργαστήρια 1 και 2: γίνονται στο σπίτι και το φύλλο εργασίας υποβάλλεται μέσω e-class.
• Υλικό: μετά από κάθε διάλεξη αναρτώνται εδώ η παρουσίαση και οι σημειώσεις της, και για κάθε εργαστήριο το φύλλο εργασίας, η κάρτα γρήγορης αναφοράς και οι πόροι.

Στα εργαστήρια οι φοιτητές δουλεύουν με πραγματικά εργαλεία (φυλλομετρητές ταξινομήσεων του ΠΟΥ, PubMed, εκπαιδευτικό σύστημα ηλεκτρονικού φακέλου, πρόγραμμα προβολής DICOM) και αποκλειστικά με πλασματικά ή ανωνυμοποιημένα δεδομένα.

Μέθοδοι αξιολόγησης

Τελική γραπτή εξέταση, 100%:

• ερωτήσεις ανάπτυξης, 40%,
• ερωτήσεις σύντομης απάντησης, 40%,
• ανάδειξη κριτικής σκέψης, 20%: μια κατάσταση προς ανάλυση, όπου βαθμολογείται η τεκμηρίωση της απάντησης.

Εξεταστέα ύλη είναι οι σημειώσεις του μαθήματος και η τράπεζα θεμάτων, που αναρτώνται στο e-class.

Τα συγγράμματα είναι συμπληρωματικά.

Κανόνες εργαστηρίου:

• Το φύλλο εργασίας κάθε εργαστηρίου είναι υποχρεωτικό.
• Επιτρέπονται έως δύο απουσίες. Με περισσότερες από δύο, ο φοιτητής δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής στην εξέταση.

Προτεινόμενα συγγράμματα

• Αποστολάκης Ι., Βαρλάμης Η. (2020). Πληροφοριακά Συστήματα Υγείας, 4η έκδοση, Εκδόσεις Παπαζήση. Κύριο σύγγραμμα, ΕΥΔΟΞΟΣ 94690296.
• Μαντάς Ι., Χάσμαν Α. (2007). Πληροφορική της Υγείας, Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. Συμπληρωματικό.

Το υλικό του μαθήματος παραπέμπει και στα δύο, πάντα με το όνομα του βιβλίου, επειδή οι αριθμήσεις των κεφαλαίων τους δεν συμπίπτουν.

Βιβλιογραφία

• Μπότσης Τ., Χαλκιώτης Σ. (2013). Η συμβολή της Πληροφορικής στην Υγεία. Εκδόσεις Δίαυλος.
• Hardy K., Nelson R., Staggers N. (2023). Health Informatics: An Interprofessional Approach, 3rd ed. Elsevier.
• Hersh W. (2024). Health Informatics: Practical Guide, 8th ed. Lulu.com.
• Shortliffe E.H., Cimino J.J., Chiang M. (2021). Biomedical Informatics, 5th ed. Springer.