Μάθημα : ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Κανόνες Ασφαλείας Χημικών εργαστηρίων

• Στον χώρο του Εργαστηρίου συμπεριφερόμαστε με υπευθυνότητα.
• Ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες των διδασκόντων και δεν προβαίνουμε στην όποια πειραματική διαδικασία αν δεν την έχουμε κατανοήσει.
• Δεν εργαζόμαστε ποτέ μόνοι μας στο Εργαστήριο.
• Απαγορεύονται οι αυθαίρετοι πειραματισμοί.
• Πριν ξεκινήσουμε την εργασία μας ενημερωνόμαστε για τον εξοπλισμό ασφαλείας του εργαστηρίου (πυροσβεστήρες, κουβέρτες πυρόσβεσης, φαρμακείο κτλ).
• Στο εργαστήριο φοράμε πάντα εργαστηριακή ποδιά και όταν το προβλέπουν οι οδηγίες προστατευτικά γυαλιά.
• Φοράμε κλειστά παπούτσια ώστε αν γίνει κάποιο ατύχημα τα πόδια μας να είναι προστατευμένα.
• Τα μαλλιά μας φροντίζουμε να είναι κατάλληλα μαζεμένα ιδίως όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί φλόγα λύχνου.
• Δεν φοράμε φακούς επαφής.
• Δεν επιτρέπεται το κάπνισμα και η κατανάλωση τροφίμων και ποτών στο χώρο του εργαστηρίου.
• Κρατάμε τα χέρια μας μακριά από το στόμα, τη μύτη και τα μάτια.
• Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων φροντίζουμε πάντα να αερίζεται καλά ο χώρος του εργαστηρίου.
• Δε βγάζουμε τα όργανα και τα σκεύη έξω από το χώρο του εργαστηρίου.
• Στον πάγκο εργασίας πρέπει να επικρατεί τάξη και καθαριότητα.
• Όλα τα χημικά αντιδραστήρια στο εργαστήριο προσφέρονται μόνο για εργαστηριακή χρήση κι αυτό σημαίνει ότι δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φάρμακα, καλλυντικά, πρόσθετα φαγητών, λιπάσματα ή εντομοκτόνα.
• Αν σπάσει κάποια φιάλη με αντιδραστήριο δεν προσπαθούμε να το μαζέψουμε αλλά ενημερώνουμε αμέσως τον υπεύθυνο του εργαστηρίου.
• Πολλά επιβλαβή χημικά αντιδραστήρια δεν γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις μας γι αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη χρήση τους.
• Η τυχόν περίσσεια αντιδραστηρίων δεν επαναφέρεται ποτέ στην φιάλη από την οποία τα πήραμε.
• Δεν γίνεται αναρρόφηση με το στόμα από το σιφώνιο.
• Δεν ρίχνουμε ποτέ νερό σε πυκνό διάλυμα οξέος.
• Δεν φέρνουμε ποτέ σε επαφή τα χημικά αντιδραστήρια με το δέρμα ακόμα και αν δεν φέρουν σήμα επικινδυνότητας.
• Δεν προσπαθούμε να μυρίσουμε για κανένα λόγο τα χημικά αντιδραστήρια.
• Οι εργασίες με χημικές ουσίες που δημιουργούν αναθυμιάσεις (όπως πυκνά διαλύματα οξέων, βάσεων και οργανικοί διαλύτες) γίνονται πάντα στον απαγωγό.
• Τα γυάλινα σκεύη δεν πρέπει να σφίγγονται υπερβολικά με λαβίδες, σφικτήρες ή ακόμα και με το χέρι, ούτε να τοποθετούνται στην άκρη του εργαστηριακού πάγκου ή γενικότερα οπουδήποτε δεν μπορούν να στέκονται σταθερά.
• Όταν θέλουμε να θερμάνουμε μια χημική ουσία, επιλέγουμε την κατάλληλη πηγή θερμότητας ανάλογα με τις ιδιότητες της ουσίας, τη θερμοκρασία που θέλουμε να επιτύχουμε και άλλους παράγοντες που μας ενδιαφέρουν κατά περίπτωση.
• Όταν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το λύχνο Bunsen ως πηγή θερμότητας θα πρέπει να ακολουθήσουμε πιστά τις οδηγίες για την ασφαλή χρήση του.
• Δεν εκτελούνται εργασίες με εύφλεκτες ύλες κοντά σε φλόγα.
• Όταν χρησιμοποιούμε θερμαντικές πλάκες φροντίζουμε ώστε να μην τοποθετούμε κρύα γυάλινα σκεύη στη θερμή επιφάνειά τους γιατί θα σπάσουν. Επίσης λαμβάνουμε υπόψη ότι η επιφάνεια της πλάκας παραμένει θερμή για αρκετό χρόνο μετά τη χρήση της.
• Δεν πιάνουμε τα ζεστά σκεύη με γυμνά χέρια παρά μόνο με ειδικά εργαλεία ή γάντια που εξυπηρετούν αυτό το σκοπό. Φροντίζουμε να μην τοποθετούμε τα ζεστά γυάλινα σκεύη σε κρύα ή βρεγμένη επιφάνεια γιατί μπορεί να σπάσουν από την απότομη διαφορά θερμοκρασίας.
• Τα υγρά απόβλητα ρίπτονται στην αποχέτευση. Κατόπιν αφήνουμε να τρέξει άφθονο νερό. Αν θέλουμε να πετάξουμε πυκνό διάλυμα οξέος ή βάσεως πρέπει προηγουμένως να το φέρουμε σε κατάλληλο pH με εξουδετέρωση. Για τα εύφλεκτα και τοξικά υγρά πρέπει να γίνεται ιδιαίτερη διαχείριση.
• Τα στερεά απορρίμματα που είναι εν δυνάμει μολυσμένα (για παράδειγμα δοκιμαστικοί σωλήνες με αίμα ή ούρα) ρίπτονται σε ειδικούς κάδους που φέρουν κατάλληλη ένδειξη. Τα υπόλοιπα στερεά απορρίμματα ρίπτονται στους απλούς πλαστικούς κάδους που υπάρχουν στο εργαστήριο.
• Τα αιχμηρά αντικείμενα π.χ. βελόνες, σπασμένα γυαλιά τοποθετούνται στους ειδικούς κίτρινους πλαστικούς κάδους που είναι κατασκευασμένοι γι αυτό το σκοπό.
• Εάν τα χέρια και το πρόσωπο έλθουν σε επαφή με κάποιο αντιδραστήριο πλένονται αμέσως με άφθονο νερό. Αν τα μάτια έλθουν σε επαφή με αντιδραστήριο ξεπλένονται αμέσως στον ειδικό νιπτήρα που βρίσκεται ακριβώς έξω από την αίθουσα διεξαγωγής των εργαστηριακών ασκήσεων.
• Μετά το τέλος κάθε εργαστηριακής άσκησης πρέπει να καθαρίζονται και να τακτοποιούνται τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν.
• Στο τέλος της εργασίας πλένονται καλά και αν απαιτείται απολυμαίνονται οι επιφάνειες που χρησιμοποιήθηκαν. Ελέγχεται σχολαστικά η θέση εργασίας και οι παροχές ρεύματος, υγραερίου και νερού.
• Στο τέλος της εργασίας πλένονται καλά τα χέρια.
• Η αντικατάσταση των οργάνων είναι εξαιρετικά δαπανηρή. Τα όργανα πρέπει να διαχειρίζονται με μεγάλη προσοχή!